Wie vindt dat seksualiteit een strikt privézaak zou moeten zijn, opgesloten binnen de vier muren van een slaapkamer en geregeld door eeuwenoude, tot de kraag dichtgeknoopte Victoriaanse etiquette, die zal de gewoontes van de Inuit kouder laten dan de arctische wind.
Hoog in het hoge noorden, waar de temperatuur het grootste deel van het jaar het vriespunt bespot en Moeder Natuur je eigenlijk elke dag uit de weg wil ruimen, was „moraal” nooit een luxe die je je kon veroorloven. Daar was seksualiteit geen kwestie van zonde of bioscoopromantiek, maar een kwestie van blanke, onvervalste nuchterheid.
1. Gastvrijheid inclusief … alles
De stadslegende van „vrouwenruil” of van het aanbieden van je echtgeno(o)t(e) aan een passerende gast is niet alleen een versleten cliché uit de B-film. In veel traditionele Inuitgemeenschappen was gastvrijheid heilig. Als een reiziger na een beenbrekende tocht door het eindeloze wit aankwam, was het aanbieden van de warmte van het haardvuur en het gezelschap van de eigen vrouw geen oefening in moderne „seksuele bevrijding”: het was een kwestie van sociale cohesie. Het was een manier om banden te verstevigen die onder zulke genadeloze omstandigheden het verschil maakten tussen leven en dood. Je maakt geen drukte als je probeert de nacht te overleven.
2. Huwelijk als „proefrit”
Vergeet het „tot de dood ons scheidt”. In de traditionele Inuitsamenleving werd het huwelijk vaak behandeld als een proefrit. Als het paar niet harmonieerde, als de chemie niet klopte of, nog erger, als er geen kinderen kwamen (die onmisbaar waren voor het overleven van de groep), verliep de scheiding snel, schoon en volledig vrij van het vermoeiende melodrama waar wij zo van houden. Geen advocaten, geen slopende strijd om de kinderen, geen sentimentele onzin. Je wisselde van partner met dezelfde nonchalance als waarmee je een setje thermisch ondergoed verwisselt.
3. Fluïditeit onder het noorderlicht
Genderrollen waren even vrij van de zware bagage die wij met ons meeslepen. In een samenleving waarin elk paar handen telde, nam een vrouw de rol van jager op zich als er een jager nodig was, en omgekeerd. Die fluïditeit ging naadloos over in de seksualiteit, waarin de binaire etiketten waaraan wij ons vastklampen als aan een knuffeldeken helemaal geen zin hadden. Verlangen gold als een natuurlijke stroming, behandeld met een eenvoud die zelfbenoemde moralisten vandaag waarschijnlijk „anarchistisch” zouden noemen.
Etymologische opmerking (van Say Sexology)
Laten we het hebben over de naam „Inuit”. Vaak grijpen we naar de term „Eskimo”, die stamt van een Algonkisch woord dat „rauwvleeseters” betekent. In wezen een scheldwoord dat hun buren hun naar het hoofd gooiden. Zijzelf noemen zich daarentegen Inuit, wat gewoon „de mensen” betekent.
Veelzeggend, nietwaar? Terwijl wij bezig waren iedereen anders te definiëren op grond van hun vermeende „gebreken” of vreemde eetgewoontes, definieerden zij zichzelf heel simpel als de mensen. Een les in bescheidenheid die we moeten leren voordat we over hun privéleven gaan oordelen.
Waar het eigenlijk om gaat
Waarom hierover schrijven? Omdat ik het best amusant vind hoe onze cultuur millennia heeft geprobeerd een „gouden kooi” rond de seksualiteit te bouwen, terwijl men elders, bij temperaturen waarbij metaal bros wordt, met seks even natuurlijk omging als met de zeehondenjacht.
Als iemand zelfingenomen je de volgende keer een lezing houdt over „de natuur” en over hoe seks „hoort te zijn”, herinner hem er dan aan dat de natuur, de echte, maar één doel heeft: ons laten blijven ademen. En soms moet je, om te blijven ademen, een stuk flexibeler zijn dan je dominee je wil laten geloven.
Wat vind jij? Is onze obsessie met moreel toezicht slechts een teken van ons huiselijke comfort? Of zijn we gewoon vergeten wat het betekent mens te zijn? Laat het me weten in de reacties. Ik kijk uit naar de gebruikelijke morele paniek!